Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hayata geçirilen 2025 vergi denetim programı, 3.5 milyonun üzerinde mükellefi inceleme altına aldı. Bu kapsamda, 10 milyar satırlık banka verisi detaylı bir şekilde taranıyor ve her bir finansal hareket, para transferleri açısından değerlendirmeye alınıyor. Analizler sırasında, 2.1 trilyon liralık ticaret hacmine sahip 36 binden fazla yüksek riskli kurum belirlenirken, bin 700’den fazla sektörde riskli mükellef tespit edildi. İncelemelerin ağırlıklı olarak yoğunlaştığı alanlar arasında perakende ticaret, inşaat, imalat ve lojistik yer alıyor.
Sistem, belirli kriterlere göre alarm veriyor. Vergi Denetim Kurulu’nun yaptığı araştırmalara göre, bir mükellefi yüksek riskli hale getiren unsurlar arasında, şirket hesabına giren paranın beyan edilen gelirle uyumsuz olması ve şirket fonlarının sürekli olarak ortaklar, yöneticiler ve aile bireylerinin kişisel hesaplarına geçmesi yer alıyor. Bu tür durumlar sistemin radarına takılıyor. Ayrıca, kripto para borsalarından gelen yüksek tutarlı transferler de incelemeye alınmakta. Eğer bir şirket, sektörü ile kıyaslandığında düşük bir kar beyan ederken sahibi lüks varlıklar alıyorsa, bu çelişki de dikkat çekiyor.
10 milyar satırlık banka verisi üzerinde yapılan taramalar, 3.5 milyon mükellefin banka verilerinin sisteme yüklenmesi ile başlıyor. İlk aşamada, maaş ödemeleri, krediler, döviz işlemleri gibi ticari olmayan 50’den fazla işlem ayıklanıyor. Bu yöntemle, ticari faaliyet potansiyeli yüksek veriler geriye kalıyor. Temizlenen veriler, para hareketlerinin kaynağı ile harcanma noktaları gibi bilgilerle e-belge verileri eşleştirilerek detaylı bir analiz yapılıyor.
2024 yılında yapılan incelemeler neticesinde 40 bin mükellef “yüksek riskli” olarak işaretlenirken, bu mükelleflerin oluşturduğu ticaret hacmi 2.9 trilyon TL’ye ulaştı. Çalışmalar sonucunda yaklaşık 18 bin mükellef, vergi beyannamelerini yeniden düzenleyerek devletin vergi tabanını 32 milyar lira genişletti. Ayrıca, binden fazla işletme vergi analizleri sayesinde 6.3 milyar liralık “zarar”dan 2.36 milyar liralık “kar”a geçti.
Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yürütülen çalışmalar sayesinde geçen yıl elde edilen kazançlara yönelik yaklaşık 5.5 milyon vergi beyannamesi verilerek rekor kırıldı; 401 bin mükellef ise ilk kez beyanname sundu. GİB verilerine göre, 2024 yılında 4.4 milyon, geçen yıl ise 5 milyon beyanname verilmişken, bu yıl toplam beyanname sayısı yüzde 24 artışla 5 milyon 457 bin seviyesine ulaştı. Beyan edilen toplam gelir vergisi matrahı 2023 yılında 669 milyar lira, 2024 yılında ise 1 trilyon 370 milyar lira olarak kaydedildi. Bu yıl ise matrah tutarı 2 trilyon 355 milyar liraya yükseldi. Hesaplanan vergi miktarı da 2023 yılı için 202 milyar lira, 2024 yılı için 411 milyar lira olarak belirlendi. Bu tutar, son üç yılda elde edilen kazançlar itibarıyla yüzde 247 artışla 702 milyar liraya ulaştı.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 2025 yılında gelirlerini zamanında beyan etmeyen ya da eksik beyan eden mükelleflerin, pişmanlık hükümlerinden faydalanarak beyanname verme fırsatına sahip olacağını belirtti. Vergi adaleti ve kamu maliyesinin sürdürülebilirliği için gönüllü uyumun büyük önem taşıdığını vurguladı.
